در منطق جنگ ترکیبی، سلاح دشمن فقط انفجار و باروت نیست؛ داده و روایت هم در خط مقدم قرار دارند. پیامهایی که ما در شبکههای اجتماعی منتشر میکنیم—حتی اگر صرفاً واکنشی شخصی یا احساسی به وضعیت روزمره باشد—در معرض رصد مداوم اتاقهای تحلیل دشمن است. این اتاقها نهفقط بهدنبال شنیدن سخنان ما، بلکه در پی «سنجش روان جامعه»، «شناسایی گسلهای فعال» و «پیشبینیپذیری رفتار عمومی» هستند. آنها از همین محتواها برای تصمیمسازی در حوزههایی چون عملیات روانی، مداخله رسانهای، و حتی طراحی فشارهای دیپلماتیک و امنیتی استفاده میکنند. هر بار که در کلام خود—ولو ناخواسته—نشانهای از فروپاشی، ناامیدی، یا تفرقه…
محورها، رویکردها و راهبردهایی که شاید کمک کنه توی این اوضاع به روایت بهتر: ۱. اصل راهبردی: روایت مقاومت، نه روایت بحران دشمن بهدنبال القای «بحران بیپایان» و «فروپاشی قریبالوقوع» است؛ روایت ما باید بر حقانیت مقاومت، مشروعیت پاسخ نظامی، و انسجام ملی تمرکز کند. بر ابتکار عمل ایران، عقلانیت تصمیمات، و محدود بودن جنگ به منافع امنیتی ملی تأکید شود. ۲. مدیریت هیجان: نه اغراق، نه تخدیر از روایتهای اغراقآمیز، وعدههای زودبازده یا پیروزیهای بدون پشتوانه خودداری شود. در عینحال، روایتهای مأیوسکننده، بزرگنمایی آسیبها، و تضعیف روحیه عمومی نیز نباید بازنشر شود. شجاعت همراه با بصیرت را القا کنید،…
ما در میانهٔ میدان ایستادهایم، بیسایهٔ چترهای ائتلاف و بیپشتوانهٔ کنفرانسهای پرزرقوبرق. آنچه داریم، نه محصول میزهای چانهزنی است و نه هدیه محافل قدرت. آنچه داریم، تکهتکه از جان برآمده است؛ از شبهای بیپایان آزمایشگاهها، از خطوط تولید خاموشناشدنی، از امیدهایی که با دست خالی ساخته شدهاند، نه با قراردادهای پرمهر و امضا. در سوی دیگر میدان، بلوکهایی ایستادهاند که قرنهاست نقشه تسلط ترسیم میکنند؛ با شبکههای بههمپیوسته نظامی، مالی، رسانهای و اطلاعاتی. چیزی فراتر از یک دشمن نظامی. اینجا با ساختارها میجنگیم، با سامانههای انباشته از سرمایه و تجربه، با الگوهای بهظاهر پیروزمند تمدنسازی غربی. اما معادله ساده نیست….
وقتی برای اولین بار به یک مدل هوش مصنوعی پرسیدم «آیا نماز جماعت در هواپیما صحیح است؟»، تصور نمیکردم جوابی دریافت کنم که هم دقیق باشد، هم مستند، هم روان. بعد هم با یک دستور ساده، توانست نظر مراجع مختلف را برایم فهرست کند. نه در قالب لینک و ارجاع، بلکه درست مثل یک پاسخگوی آشنا به ادبیات فقهی و احکام دینی. فکر کردم این فقط یک شوخی است یا نهایتاً ابزار کمکآموزشی. اما هر چه گذشت، دیدم که این مدلها دارند جدیتر و عمیقتر وارد حوزههایی میشوند که تا دیروز در انحصار متخصصان دینی بود. پرسش و پاسخ فقهی،…
پیام امام خمینی (ره) به روحانیت و حوزههای علمیه(منشور روحانیت)، و پیام اخیر مقام معظم رهبری به مناسبت صدمین سالگرد تأسیس حوزه علمیه قم، هر دو میتوانند در زمرهٔ متون مرجع و بنیانگذار در گفتمان روحانیت شیعی و حوزههای علمیه معاصر جای گیرند. بازخوانی تطبیقی این دو متن، نه تنها شکافها و استمرارهای مفهومی و روشی را آشکار میسازد، بلکه امکان فهم تحولات پارادایمی در تعریف نقش حوزه در نسبت با قدرت، جامعه و تمدن را فراهم میکند. ۱. افق گفتمانی مشترک: تثبیت حوزه به مثابه «فاعل اجتماعی» در هر دو متن، حوزه صرفاً یک نهاد آموزشی یا مرکز تولید…
در مسیر فهم عمیقتر مبانی نظری اسلام و نسبت آن با مسائل انسان معاصر، مراجعه به آراء اندیشمندانی چون شهید مطهری، آیتالله مصباحیزدی و دیگر متفکران برجسته نیمقرن اخیر، امری رایج و در عین حال موجه است. این رجوع، ریشه در جامعیت علمی، صداقت فکری و دغدغهمندی آنان در پاسخ به پرسشهای بنیادین دوران مدرن دارد. آنان کوشیدهاند آموزههای وحیانی را با زبانی عقلپسند و متناسب با اقتضائات روز، بازخوانی و بازآفرینی کنند. با اینحال، در میان چهرههای مؤثر معاصر، شخصیتی حضور دارد که علیرغم برخورداری از سرمایهای کمنظیر در عرصه اندیشه دینی، کمتر از این زاویه مورد توجه قرار…
مفهوم «زیّ طلبگی» از جمله اصطلاحاتی است که در فضای حوزوی بسیار رایج است. هرچند تعبیر «زیّ» در لغت بهمعنای هیئت و ظاهر است، اما آنچه تحت عنوان «زیّ طلبگی» در حوزهها مطرح میشود، فراتر از لباس و پوشش است و به نوعی، مجموعهای از سبک زندگی، منش اخلاقی، جهتگیری فکری و حتی نحوۀ تعامل اجتماعی را شامل میشود. مسأله اما اینجاست که این اصطلاح، با وجود کاربرد وسیعش، از معیارهای روشنی برخوردار نیست. گاهی زیّ طلبگی به سادهزیستی تقلیل داده میشود، گاهی به سکوت و کنارهگیری، گاهی به لباس خاص یا شکل سخن گفتن، و گاهی به نوعی بیتکلفی…
اگر بخواهیم یک نماد فیزیکی برای جمهوری اسلامی ایران پیدا کنیم، «مصلی تهران» بهترین گزینه است. این بنا نه تنها از نظر ظاهری، بلکه از نظر فلسفه ساخت، سرنوشت و کارکردش، شبیهترین چیز به جمهوری اسلامی است. از پروژهای که قرار بود یک شاهکار معماری باشد اما نیمهکاره رها شد، تا ترکیبی عجیب از سنت، مدرنیته، سیاست و وعدههایی که هیچوقت محقق نمیشوند. ۱. پروژهای که قرار نبود تمام شود مصلی تهران مثل بسیاری از پروژههای بزرگ جمهوری اسلامی، با هیاهوی زیادی شروع شد، اما هیچکس به پایان آن فکر نکرد. از دهه ۶۰ تاکنون، همیشه در حال ساخت است،…
پزشکیان کاری را از پیش نمیبرد. اون که نه میدانست و نه میداند چه باید کرد و هیچ دکترین و راهبردی برای پیشبرد جمهوری اسلامی در داخل و خارج ندارد، دورِ دومی نخواهد داشت. او ناتوان بوده و اصولا نمیتواند. عجیب نیست البته که نظام انتخاباتی که اینچنین برای سرنوشت ملتی سترگ، تصمیمسازی کرده است. مسئله البته فقط مسعود پزشکیان نیست. اما دو انتخابات گذشتهٔ ریاست جمهوری، عرصه را آنقدر شفاف کرده است که ما جز با تصمیمهای سخت نمیتوانیم راهی به نور بجوییم. ما یعنی مردم، ما یعنی کسی که این خاک برایش چنان ارزشمند است که چپ و…
در بارهٔ تلفنهراسی پیشتر یک متن نوشته بود: اینجا. این متن میتواند در ادامهٔ متن قبلی فرض شود. … ارتباطات در دنیای امروز به دلیل رشد فناوریهای ارتباطی به شکلی گسترده و متنوع درآمده است. روشهای برقراری ارتباط مانند پیامرسانی متنی، ایمیل و پیامهای صوتی در بسیاری از موارد جایگزین تماسهای مستقیم شدهاند. این تغییرات نه تنها به مسائل فرهنگی، بلکه به نظریههای علمی در حوزه ارتباطات و رسانه نیز مرتبط است. این مقاله با استناد به متون علمی و نظریات ارتباطی بررسی میکند که چرا تماس مستقیم با افراد در دنیای امروز معمولاً روش بهینهای برای ارتباط محسوب نمیشود….
گره کنار کشیدن آملی لاریجانی را باید در این عبارت از وی جست: «هیچ گاه تصمیمات شورا را تا این حد غیر قابل دفاع نیافتهام؛ چه در تأیید صلاحیتها و چه در عدم احراز صلاحیتها.» اینکه رویۀ شورای نگهبان در بررسی صلاحیتهای پنج شش نامزد مطرحِ ردصلاحیتشده چه بوده و بر اساس چه بناهایی بوده است، میتواند گره از دلایل اساسی کنارهگیریاش و ناامیدیاش از اصلاح شورای نگهبان، باز کند. به طور طبیعی و بر اساس رویههای پیشین، شورای نگهبان خود را پاسخگو نمیداند. آنچه که به عنوان محرمانگی و مصلحت، غیرشفاف میماند و بعید است هیچگاه بیان شود. آملی…
سال ۲۰۱۷، دکتر والتزمن در کمیته فرعی امنیت سایبریِ سنای ایالات متحده، ارائهای داشته است با عنوان: «مسلحسازی اطلاعات: لزوم امنیت شناختی» که متن آن نیز به عنوان یک گزارش در سایت موسسه رند منتشر شده است. مبحثی که دریچهایست برای نحوهای تلقی از مواجهه آمریکا در فضای سیاسیرسانهای جهان. در بخشی از مطلبش در بارۀ روش روسیه برای هک شناختی میگوید: «یکی دیگر از عناصر اصلی استراتژی عملیات اطلاعاتی روسی، هدف قرار دادن مخاطبان با روایتهای چندگانۀ متناقض جهت ایجاد بیاعتمادی» است. یک تکنیک بینظیر که میتواند مقدمۀ پیشروی یک قدرت در فضای حاکمیتی و یا اجتماعی باشد. شما…
به بدنه حزبالله القا شده نقدِ عملکرد یک نهاد، یعنی ضدانقلابیگری، یعنی ضدنظام بودن، یعنی رویارویی با اصل نظام. کار را حتی به جایی میرسانند که نقد یک نهاد یعنی نقد و تخریب ولی فقیه. و این، امکان اصلاح کژکارکردهای نهادی را گرفته و روندهایی خلق میکند که هستۀ اصلی تنظیم قدرت، اصلاح را در انحصار خود و تلقی از مفهوم اصلاح را در چارچوبِ نگاهِ انحصاری خود نگه دارد. شما نمیتوانی نقد کنی، چون کارتلهای رسانهای و ساماندهندههای قدرت، نقدکننده را گوشۀ رینگ برده و متهم به هزاران برچسب میکنند. با این سیاست، بدنهای تولید و بازتولید میشود که…
کمی سادهتر؛ دم انتخابات را خوب نگاه کنید. همیشه جریانهای قدرت در انواع مختلفش(ایدئولوژیک، اقتصادی، حاکمیتی و سیاسی) تلاش میکنند تا یک دوگانهی کاذب بسازند. مدتها مردم را در یک سری مولفههای بیربط، دستهبندی سیاسی کردند. ریش بلند و چادر و کراوات و جنس لباس و … . البته که انتخاب هر کدام، انتخاب یک سبک زندگی(غربی و اسلامی) است؛ اما فاجعه این است که آن را سیاستزده طرح کردند. هر کس فلان جور زندگی میکند، پس اصولگرا/اصلاحطلب است. شما اگر به اصلاحطلبان نقدی وارد کنید، لزوما اصولگرا نیستید. اگر به اصولگراها انتقاد کنید هم به معنای این نیست که…
در صحنۀ عمومی، عدالتخواهی، به مبارزه با مفاسد اقتصادی، رانتهای خرد و افشاگری، تقلیل پیدا کرده است. همین مبارزۀ با فساد هم، چون دیگر یکی دو تا نیست، عملا دلخوشکنکیست برای بقا، برای زنده ماندن، برای حیات بدنهای که هنوز آرزوی تحقق آرمان عدالت، در تمامِ شئون آن را دارند. وگرنه چه کسیست که نداند، قوارۀ فسادهای اصلی، نه در حد این مثلا دانهدرشتها، که فراتر است؛ در جایگاههایی که بازار را بالا و پایین میکنند؛ در همین بانکهایِ مثلا خصوصی که خلق پول میکنند و هم از آخور گرانیها میخورند و هم از توبرۀ سلطه و اعتبارشان در اقتصاد….
بایگانی سالانه
موضوعات وبلاگ
- تأمّلات و تحمّلات (۱۵۵)
- رسانه و ارتباطات (۸۸)
- زنان و خانواده (۲۷)
- فرهنگ و جامعه (۵۱)